lunes, 13 de febrero de 2012

HALONG BAY: FINAL DE TRAYECTO.

                                                            Hanoi-n, 2012ko otsailaren 13an
 
Tres horas más al este de Hanoi, en el golfo de Tonkín, se encuentra la Bahía de Halong. Hace tan sólo unas horas que he llegado de ese lugar. Halong  es un paisaje solemne, un capricho geológico de la naturaleza. El tiempo ha sido brumoso, pero con todo, navegar por los pasillos silenciosos de agua entre esas catedrales de roca viva cubiertas de verde jungla es de una emoción que sobrecoge. Alguien ha comentado que con un día luminoso las aguas se hacen de esmeralda y... Seguro que sí. Sin embargo, a mí me ha encantando la bahía tal cual la he conocido:opaca, envuelta en un velo de niebla, misteriosa.
 
Halong ha sido el final de mi viaje, la última estación. Han sido cien días de vagamundear por el sudeste de Asia, de conocer lugares y gentes de aquí y de allá, gentes de humana condición. Regreso con la satisfacción del deseo cumplido y, naturalmente, con la ilusión de volver a ver, escuchar y sentir a la gente que quiero. El mundo, paradójicamente, me parece más grande, y hoy me siento más relativo. También regreso con la consciencia de que de nada sirven los tomos, los volúmenes, las colecciones enteras de ignorancia que apilamos en nuestras bibliotecas interiores.
 
En cuanto a este blog (aparte de sonrojarme por mis errores ortográficos y gramaticales), tan solo decir que ha respondido al placer de la expresión y a la necesidad de  comunicación.
 
Mañana temprano dejaré el hotel y serán tres órbitas (Guangzhou, Paris, Loiu) y 27 horas. Después, cuando sienta que vuelvo a pisar la cuenca de Urdaibai, definitivamente mi viaje habrá concluido. Hasta entonces, pues!
 
 

sábado, 11 de febrero de 2012

AGURRAK

                                                                    Hanoi-n, 2012ko otailaren 11n
 
 
Gogoramen ederren artean itzuli naiz Hanoi-ra. Atzo goizean, Sapa herria Mong etniako jendez josita zegoen. Erreza, oso erreza da beraiengana gerturatzea. Jakin-minez hurbiltzen dira, kontu handiz, arrotzaren nondik norakoen berri izateko era samurrak erakutsiz. Euren gainean zerbait nahi baduzu jakin, luzaroan mintzatuko dira, arrotasun tanta barik, biktimismorik gabe (horretarako arrazoi bat edo beste eduki arren), modu naturalean. Xarmangarriak.
 
Sapatik irten baino lehenago nire Eslobakiako lagunekin jarri nuen zita gaurkorako. Izan ere, gaur,  Vietnam-en egin duten azken eguna izan da. Bihar goizean, Singapur-en hartuko dute lurra, eta apirila bitartean Asiako herrialde desberdinak ezagutuz ibiliko dira. Elkarrekin gozo-gozo afaldu ondoren, euren hoteleko ateraino lagundu ditut. Gero arte, lagunok!
 
Niri dagokidanez, bihar Halong Badiara joango naiz, itsasontzi baten (aspaldiko partez) azken- aurreko gaua bertako uretan igarotzeko.
 
 

jueves, 9 de febrero de 2012

COLORIDO ETNICO

                                                   Sapa-n, 2012ko otsailaren 9an
 
 
Las diferentes etnias que habitan en estas apartadas montañas del noroeste confieren al lugar un encanto especial. Cada cual tiene su propia lengua, además del vietnamita, y para un   extraño que repare en sus coloridas vestimentas resulta fácil distinguirlas entre sí. Tenía interés por conocer algún pueblo de cualquiera de las seis étnias que se dejan ver por Sapa. Y para ello me había apuntado a una caminata en un grupo de ocho personas. 
 
La primera sorpresa del día (agradable sorpresa) ha sido cuando nos han presentado a nuestra guía, una jovencísima chica de la etnia Mong. A medida que  transcurría la mañana nos hemos ido juntando con otros grupos que también eran guiados por alguna mujer de la misma etnia. Pero además de las guías, a cada grupo se ha sumado sin saber como ni porqué un buen número de mujeres Mong. Al final de la alegre manifestación, es decir del recorrido, todas han sacado de sus mochilas las "reivindicaciones" y, satisfechas éstas, ya  de vuelta a Sapa, todo el mundo contento. He disfrutado mucho del sentido del humor que gastan
 
Mañana volveré a tomar un autobús nocturno para regresar a Hanoi.
 
 

miércoles, 8 de febrero de 2012

SAPAKO IRUDI LAUSOTUAK

                                                                        Sapa-n, 2012ko otsailaren 8an
 
Hotza eta behe-laino trinkoa Sapan. Honelakoxe eguraldia nagusitu da egun osoan urrutiko herri malkartsu honetan. Eguna zabaltzean iritsi naiz, baina oraindik ez dut osatu herriaren radiografiarik, ez baita  ikusten sudur puntatik harago dagoena-eta. Hala eta guztiz ere, herrian zehar, gora eta behera, inguruko etnia ezberdinen emakumezkoak dabiltza,  erbesteengana hurbilduz, beraien produktuak saltzeko asmoz, beti ere oso era leunak eta atseginak erabiliz. Jakin badakite edertotxo beraiek direla inguruotako erakarpenik handiena.
 
Ni ere herrian zehar ibili naiz gora eta behera, behera eta gora. Biharko eguraldia ez bada oso euritsua,ordea, talde batean, sei orduko ibilaldi bat egiteko asmoak ditut,  inguruko etnien herrixkatxoak eta arroz-soroak ezagutzeko.
 
Beste gai batera pasatuz, bai Hanoi-n eta bai Sapa-n ere topo egin dut Eslobakia-ko bikotekidearekin. Arratsaldeko azken orduak eguneko inpresioez aritu gara basoerdi baten inguruan.

lunes, 6 de febrero de 2012

HANOI, LA VIEJA DAMA DEL ORIENTE.

Hanoi-n,
2012ko otsailaren 6an

Un buen rato antes que el día abriera sus párpados me apeaba del
autobús-litera en Hanoi, 12 horas más al norte de Hué. Han sido diez
minutos de moto-taxi, oscuridad, silencio y humedad hasta el hotelillo
que había reservado previamente. Y sin dejar pasar más tiempo, me he
metido en el estuche que, como dice mi amigo, es donde reposan las
joyas (jajaja). A media mañana ya, más aturdido que interesado me he
plantado en las calles de la zona antigua, donde la vida transcurre
bajo una apariencia de absoluto caos.

Pero a pesar de la elevada densidad de ruidos, de peatones y de
tráfico, de comercio sedentario y ambulante, nada se interrumpe, todo
fluye. El organismo, por así decir, funciona.Caminar por estas calles
requiere una atención periscópica, porque los estímulos visuales no
tienen fin y las aceras están saturadas, sino con motos, con puestos
de comida. Muy cerca, a un costado del casco antiguo, se encuentra el
lago Hoan Kiem. Rodear su perímetro se convierte en un paseo de
bienestar para locales y extranjeros, sobre todo en tardes como la de
hoy.

En otro orden de temas, mi recorrido por estas geografías del sudeste
asiático va llegando a su final. Mañana volveré a tomar un autobús
nocturno para ir a las montaña del norte, a Sapa justamente, muy cerca
de la frontera china. A mi vuelta a Hanoi, a esta antigua, colonial,
moderna y encantadora Hanoi, tan sólo me restarán unos pocos días.

sábado, 4 de febrero de 2012

TAIPAIÑA

Hué-n,2011ko otsailaren 4an

- Whereareyoucomefrom?
- From BasqueCountry.
- What?
- FromSpain.
- A! Taipaiña.
- What?
- Taipaiña.
- Tiakaña?
- No, Taipaiña.

Honelako berbaldiak hiruzpalau egunero bertokoekin. Kostatu bazait
ere, azkenez ikasi dut tilin handirik (nire jatorria zein den
argitzerakoan, behinik behin) egiten ez zaidan demontrezko
hitza:Taipaiña. Baina tira, hortik aparte, erosi sentitzen naiz
bertokoen artean. Gaur, kasurako, bi pertsona ezagutu ditut: umea
bata; heldua bestea. Umea, urtebetekoa-edo, nire altzoan eduki dut
luzaroan, eta edo nik vietnamera dadidala edo berak euskeraz dakiela
inpresioa geratu zait. Esan gura dudana zera da, oso ondo aditu
ditudala bere adierazteak, eta berak nireak. Bai, badakit hizkuntza
fenomeno kulturala dena, aspaldiko egia da, jakina, baina gizakiaren
esentzia, muina, bat bakarra eta unibertsala da, nire uste xumean.
Ahozko hizkuntzarik ez bagenu, norainoko komunikazio maila garatuko
genuke? Oso maila aberatsa izango lukeelakoan nago. Hobeto formulatuz,
gizakion artean hizkuntzarik gabe (edo hizkuntza tantatxo batzuekin,
nahi bada), komunikazio sakona lor dezakegu. Besteak, txirrinaz doala,
gelditu eta olerkaria dela esanez aurkertu du bere burua.
- Whereareyoucomefrom?
- FromTaipaiña.
- O! Serventes, the best writer of the world!
Olerki bat erosi diot eta berbaldi (une) oso ederra eta gertukoa eduki
dugu, hizkuntzez harago.


Beste alde batetik, atzo oinezean eta gaur txirrinaz ibili naiz,
tirrin-tarran, hara eta hona, hiria ezagutzen. Perfume errekaren
ertzean (zelako izen ederra!) egunero egiten den merkatuan eta Hiri
Imperialean gozatu dut gehien, zalantza barik.

miércoles, 1 de febrero de 2012

AGUR HOI AN

Hoi An-en, 2012ko otsailaren 2an

Ayer se abrió de nuevo el cielo de Hoi An y dió paso a un día
luminoso. De manera que me fuí pedalear por las afueras de la ciudad,
a la playa concretamente. Hay, pese a su ubicación costera, toda una
extensión de parcelas cultivadas de arroz entre la ciudad y la playa.
Y fué precisamente en esos sembradíos donde me detuve, comtemplando,
curioseando, rescatando del olvido, una vez más, la conciencia de que
también existe otra Vietnam que no vive del extranjero, que madruga a
diario y bate el cobre a base de sudor y fango.

Ya de tarde, busqué acomodo en un buen sillón, y el tiempo perdió su
valor entre lecturas y más lecturas.

Hoy el cielo ha vuelto a desplomarse y una lluvia fina ha difuminado
el horizonte de Hoi An. Después de desayunar me he puesto ha redactar
estas líneas y en nada tomaré el autobús para Hué.

martes, 31 de enero de 2012

HOI AN-EKO IRUDIAK

Hoian-en,
2012ko urtarrilaren 31n

Bai, Hoi An-eko irudi ederrek liluratu egin naute. Txunditzeko moduko
irudiak ikus daitezke hiri honetako alde zaharrean. Zein polito
uztartzen diren japoniar, frantziar eta txinatar arkitekturak Thu Bon
errekaren inguruan! Areago kaleak zuhaitzez eta kolore desberdinetako
linternez apainduta badaude. Ilunabarrerantz, linternak isiotu eta
kaleak aparteko xarmaz jantzi egiten dira. Zoragarria. Gainera, ia-ia
isiltasunean goza daiteke erregalia hau.

lunes, 30 de enero de 2012

IMAGENES DE VIETNAM

Hoi
An-en, 2012ko urtarrilaren 30ean

El tren nocturno que partió de Saigón llegaba este mediodía, con
cuatro horas de demora, a la estación de Danang. Las imágenes del
exterior, esas que se pierden en un instante, y la atmósfera pretérita
que destilaba el tren, sin embargo, han recompensado la tardanza. A la
salida de la estación, me he asociado a tiempo con dos chicas de
Portugal que estaban a punto de arrancar en taxi para Hoi An (en la
costa central de Vietnam).

Bajo una lluvia obstinada que caía con lentitud, me ha llevado un buen
rato dar con un hotel. Me he alojado en la parte antigua de la ciudad
y lo poco que he podido ver me ha cautivado enteramente. ¿Qué nos
dicen esas imágenes que se nos instalan en la memoria y nos producen
bienestar? ¿Qué nos revelan? ¿Quizá la belleza? ¿Tal vez el hecho
estético?

Al abrir mi correo me he encontrado con una invitación. La pareja de
Eslovakia a la que conocí en Nha Trang, Viliam y Andrea, se encuentra
también en Hoi An y me citan para desayunar juntos mañana.

domingo, 29 de enero de 2012

VIETNAM-EKO URAK

Nha
Trang-en, 2012ko urtarrilaren 29an


Nahiz eta denboraldi lehorra izan inguru hauetan, bart, euria iritsi
zen. Indar handiz gainera.Eta oraindik ez du atertu. Inguruko irlaren
bat ezagutu gura nuen Danan-era orduko, baina gomendioei jaramon
eginez, albo batera laga dut nire desira. Orain urte batzuk, gomutan
dut, ohiko sasoiz kanpoko montzoia deituriko euri setatsua ezagutzeko
parada eduki nuen.
Egunak joan eta egunak etorri, mota askotako euri errezitaldi ikusi
nituen orduko hartan. Batzuetan, euri-erantsi luze-luzeak;
euri-langarrak, bestetzuetan; hainbat eta hainbat euri-zaparrada, eta
nik dakit, bada, zenbat euri jasa mardul. Euria goitik eta behetik,
euria goiz eta arratsaldez. Beti euritan.

Hala ere, uretan igaro dut goiza, balneario batetan, ur
terapeutikoetan gorputza beratzen.Lehenengo bainua
sodiumsilicatecarbonatekoa; bigarrena, sodioumsilicatechloridekoan.
Bukatzeko, dzangada gustagarri bat igerilekuan eta kitto.

Laster, fardelak hartu eta tren-geltokira joango naiz, Vietnam-eko
trenak nolakoak diren jakin- minez.

sábado, 28 de enero de 2012

DE LA MONTAÑA A LA COSTA

Nha Trang-en, 2012ko urtarrilaren 28an


Después de haber respirado los aires de Dalat durante seis días
reordeno mi mochila para partir hacia la costa vietnamita. En una
furgoneta con diez pasajeros del este y del oeste, son cuatro horas de
sinuosa carretera hasta Nha Trang. La mayor parte del recorrido
transcurre vadeando montañas de frondosos arbolados y de cascadas de
espesa vegetación, en un lento descenso. Completado este, a una hora
de nuestro destino, cambia la perspectiva: las montañas se alejan de
la carretera y los espacios se transforman en tierras llanas donde
crece el arroz. Anocheciendo ya, completamos el recorrido.

Las fiestas del nuevo año han finalizado, pero no las vacaciones y el
alojamiento en la costa se convierte en todo un problema . Luego de
dos horas,esto es, de una treintena de guesthouses rastreados en
compañía de una pareja de Eslovakia y otra de Leicester-Pnhom Pehn, a
los que conocí durante el viaje, conseguimos una habitación que, dadas
las dificultades, socializaremos de buena gana. Resuelta la cuestión
del alojamiento, también decidimos compartir mesa a la hora de la
cena. Y así, inesperadamente, se desata una tormenta de cervezas que
acaba acercándonos como ordenan los antiguos y sagrados cánones del
buen beber.

Desde mi entrada en Vietnam apenas me había relacionado con nadie y,
francamente, necesitaba agitar mi existencia para salir de mi
soliloquio. Nha Trang me ofreció la ocasión.
Por otro lado, el alojamiento continúa siendo un problema y esta noche
pasada me he alojado en uno de esos hoteles cuya decoración intimida
por su "austeridad soviética" . Hoy, sin embargo, dormiré en una casa
particular.

Mi tiempo en Nha Trang (aquel que me sobra una vez amarrado el
alojamiento), discurre entre paseos por la playa, alguna lectura y
encuentros, a la hora de la cena, con los compañeros ya mencionados.
Mañana a la noche tomaré el tren que me llevará a Da Nang, pero antes
desearía consumir el día en una de las islas de los alrededores.

martes, 24 de enero de 2012

SALBUESPENAK

Dalat-en, 2012ko
urtarrilaren 24an

Dalat-eko kaleak jai giroz bete dira gaur ere. Jendearen konportaerak
berdintsuak dira ospakizunetan zein egunerokotasunean, honelako
erregimen politiko batek ez baitu desberdintasunerako tarte
handiegirik uzten-eta. Baina batzuetan salbuespenak daude. Horren
adibide hirian dagoen "Crazy House" izeneko hotela da. Disenatzailea,
hau da, arkitektoa, beste garai batean Vietnam-eko mandatari nagusiena
izan zenaren alaba da. Agian horregatik eraiki da etxe bitxi hau, ez
duelako eduki inolako oztoporik.

Oso une dibertigarria igaro dut Crazy House bisitatuz. Zokondo
ezberdin asko ditu eta ustekabez beteriko ibilalditxoa bilaka daiteke
ikustaldia. Eraikuntzaren angeluak ez dira zuzenak eta espazioak
bihurriak edo barrokoak suertatzen dira. Gaudi eta Churriguera anaien
eragina duela pentsa liteke.

lunes, 23 de enero de 2012

CHÚC MÙNG NAM MÓI

Dalat-en, 2012ko
urtarrilaren 23an

Feliz Año Nuevo viene a significar. Estas son las letras más repetidas
a lo largo y ancho de esta ciudad. Hoy, tras una noche de
celebración, los habitantes de Dalat han separado sus mejores prendas
del armario y han tomado las calles en familia. Tan solo una parte de
la hostelería ha abierto sus puertas.

Bajo un sol primaveral, para una mirada occidental contrasta ver gente
vestida con gorras alpinas, guantes, bufandas, pieles de imitación,
cuellos altos... a veces, combinados con sandalias. Estoy en que no se
trata de una moda, sino más bien de un proceso de asimilación que
emana de la televisión.

Mi día ha transcurrido en alredores del lago, que constituyen un buen
lugar de esparcimiento.Y no han sido pocas las personas que me han
deseado un Feliz Año Nuevo, en este año del dragón que, entre otros
significados, simboliza la buena suerte. Urte Berri On, Vietnam!

domingo, 22 de enero de 2012

OPAROALDI GARAIAK VIETNAM-EN

Dalat-en, 2012ko urtarrilaren 22an

Garrantzia handia du nekazaritzak Dalat-eko ekonomian. Gaur, motorrez,
buelta luze bat eman ondoren, inguru honetako atari zabala ezagutu
dut, azaletik izan bada ere. Kafea, ortuariak eta lorak dira funtsezko
produktuak, nahiz eta pinu nahikotxo ikusten den. Izan ere, badira
baldintza egokiak hau horrela izan dadin: substratu emankorreko
lurrak, eguzkia eta ura. Vietnam-eko hego partea baino ez dut ikusi,
baina harritu egin nau orain arte ikusi dudan iharduera ekonomikoak.
Herrialde txiroagoa zelakoan egon naiz, baina gizarte honek sendo
bultzatzen dio garapenaren gurdiari; bai horixe. Horrela jarraituz
gero normaltzat hartuko nuke, luze barik, asiar tigreen zerrendako
partaide izatera helduko balitz.


Urte berria iristeko ordu gutxi falta dira eta, jakina, bazter hauetan
ere familian ospatzeko ohitura erabat sustraituta dago, baina gau
honetako kaleko giroa zelakoa den jakingura daukat. Berdintsuak gara?
Edo ditxosozko globalizazioak berdintzen gaitu?

sábado, 21 de enero de 2012

AIRES DE MONTAÑA

Dalat-en, 2012ko urtarrilaren 21ean

Una jornada laboral, con alguna hora extra, media en autobús entre Ho
Chi Minh City y Dalat. Esta es una pequeña ciudad situada en la parte
sur de las Tierras Altas de Vietnam. Un hermoso lago en el mero centro
de la ciudad, el aire fresco de la montaña y un número importante de
edificios coloniales, muestra de un pasado francés, le dan a este
lugar un aspecto de villa veraniega.

Dalat es un gran mercado estos días. A tan sólo un día de celebrar el
año nuevo, no hay habitante que no lleve sus brazos ocupados con
regalos o comida. Pero hay un producto que destaca sobremanera sobre
todos los demás: las flores. Las calles de Dalat rebosan colorido
porque hay toda una cultura fuertemente desarrolada de la flor.

He llegado a este lugar con la idea de quedarme dos días, pero después
de haberme informado de las distintas opciones con que cuento para
mudarme, he decido alargar tres días mi permanencia. Y es que tanto
hoteles como medios de transporte están completos.
Entretanto, haré acopio de glóbulos rojos.

jueves, 19 de enero de 2012

GOOD MORNING, VIETNAM

Ho Chi Minh
City-n, 2012ko urtarrilaren 19an

Gaur, iragan mendeko gerrarik krudelenetariko zelaia ezagutu dut: Hu
Chi. Egun, turistentzat zabalik badago ere, bisitariak Vietnam-eko
gudaren nondik norakoen berri eduki dezake. Eta ez zait idea eskasa
begitandu: beste garai batean heriotz-eremua izan zena:tunelak,
tranpak... zelanbaiteko aisialdirako lekua bilakatu.

Hu Chi, hiritik ia bi ordutara dago autobusez. Goizeko zortziretan
autobusa martxan jarri bezain laster, entzun ditudan lehenengo berbak
"Good Morning, Vietnam" izan dira. Esaldi hau lauregeiko hamarkadako
film baten izenburutik harturik dago. Hu Chi-tik ordu beteko pasealdi
laburtxo bat nahikoa da ideia bat egiteko zer nolako egoera bizi izan
zuten orduko garaikoek.

Ho Chi Minh-en, nire azkenengo arratsalde likatsua izan den honetan,
pasieran ibili naiz, norabiderik gabe, bertokoen egunerokotasunari
erreparatuz.